Belangrijke thema’s

Een van de doelstellingen van de SHZG is om thema’s die in de scholen leven met elkaar verder te brengen. De onderwerpen die op dit moment bijzondere aandacht krijgen zijn: kansengelijkheid, burgerschap, welbevinden en ontwikkeling van de klassieke talen.

Hieronder is te lezen op welke manier we eerder al aandacht hebben gegeven aan deze thema’s. Voor informatie over de meer recente activiteiten kan je op het betreffende thema klikken.

Kansengelijkheid:

• Alleen het uitspreken van de ambitie van de gymnasia om toegankelijker en inclusiever te zijn voor een meer diverse groep leerlingen is niet voldoende. Dat vraagt ook om actie. Daarom zijn we ook in 2026 nog volop bezig met het actie-onderzoek dat we 5 jaar eerder zijn gestart om met de gymnasia gerichter te werken aan aanpakken om kansengelijkheid te bevorderen. We worden hierbij begeleid door assistant-professor Ismintha Waldring van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Het onderzoek, waar de afgelopen jaren 28 gymnasia aan mee hebben gedaan of nog mee bezig zijn, richt zich op leerlingen met een migratieachtergrond en leerlingen met een lagere sociaal-economische achtergrond. Elke school kiest voor één of meerdere interventies op het gebied van het bevorderen van een diversere instroom, het voorkomen van uitstroom en op het vergroten van “thuisgevoel” (feelings of belonging) van alle leerlingen op de gymnasia. Op die manier hopen we te bereiken dat de gymnasia beter toegankelijk worden voor leerlingen van diverse achtergronden en dat alle leerlingen gelijke kansen hebben om de opleiding ook met succes af te ronden. Deelnemende scholen wisselen steeds hun ervaringen met elkaar uit, soms via online bijeenkomsten en inmiddels hebben we ook al twee keer een symposium georganiseerd waar we bevindingen, uitdagingen en opbrengsten hebben gedeeld met de gymnasia en andere geïnteresseerden. Leer hier meer over de voortgang van het actieonderzoek
• We ondersteunen de ontwikkeling van een zij-instroomroute voor leerlingen die in klas 3 willen instromen op een gymnasium. Zo kunnen ook leerlingen die kiezen voor een brede brugklas aansluitend hierop naar een gymnasium gaan.
• Op onze conferenties voor (con)rectoren en bij andere bijeenkomsten hebben we de afgelopen jaren verschillende programmaonderdelen aan kansengelijkheid gewijd. Verschillende experts zijn langsgekomen om met ons van gedachten te wisselen over onderwerpen die met divesiteit en kansengelijkheid te maken hebben. Sprekers waren de afgelopen jaren onder meer Ismintha Waldring, Mariët Lusse, Louise Elffers, Iliass El Hadioui, Maurice Crul en Sabine Severiens. Daarnaast hebben we ook in samenwerking met trainingsacteurs workshops georganiseerd over omgaan met discriminatie op school.

Gymnasia en burgerschap:

• Op verschillende manieren besteden we aandacht aan het opzetten en uitvoeren van goed burgerschapsonderwijs. In samenwerking met Bureau Common Ground organiseren we al enkele jaren leernetwerken of thematische bijeenkomsten om het burgerschapsonderwijs op de gymnasia verder te versterken.
• Ook op de conferenties heeft burgerschap een plek. In 2024 was ‘leerlingparticipatie’ een belangrijk onderdeel van het programma.

Welbevinden:

• De afgelopen twee schooljaren hebben we leernetwerken over Welbevinden op school georganiseerd in samenwerking met het Trimbos Instituut. Deelnemende scholen hebben in dit leernetwerk handvatten gekregen om schoolbreed in te zetten op versterking van welbevinden van leerlingen en medewerkers.
• In november 2025 hadden we voor de tweede keer Ivo Dokman te gast die met de aanwezigen sprak over groepsdynamica en de invloed van influencers op leerlingen.
• ‘Stress en prestatiedruk’ was het thema tijdens de bijeenkomst van januari 2026 onder de inspirerende begeleiding van dr. Hanneke Visser, schoolpsycholoog en opleider bij RINO.

Klassieke talen

De klassieke talen zijn van oudsher een belangrijk onderdeel van het gymnasiale onderwijs. Tegelijkertijd zien we dat de invulling hiervan steeds in ontwikkeling blijft. We zijn blij dat de klassieke talen bij de eerste vakken behoren die nu mee doen met het traject voor vakvernieuwing. De concept examenprogramma’s zijn in 2025 gepubliceerd en inmiddels is de vakvernieuwingscommissie in samenwerking met het SLO en verschillende scholen begonnen aan de ‘fase van beproeving’. Ook wordt er gewerkt aan een nieuwe syllabus. De SHZG heeft als vertegenwoordiger van de gymnasia in de beginfase van dit traject deelgenomen aan de advieskring voor deze vakvernieuwing. Meer informatie over de vakvernieuwing is te vinden op dover de vakvernieuwing klassieke talen is te lezen op het platform voor Actualisatie van het examenprogramma klassieke talen.

De SHZG maakte zich al voor de start van het traject voor de vakvernieuwing hard voor een aanpassing van de exameneisen voor de klassieke talen, in samenwerking met de Vereniging Classici Nederland (VCN) en de Belangenvereniging Gymnasiale Vorming (BGV) onder meer door gesprekken met het Ministerie van OCW en met het College voor Toetsing en Examinering. De wens is dat voorafgaand aan vakvernieuwing, waarvan het implementatietraject nog enige jaren gaat duren, al op kortere termijn door enkele (beperkte) aanpassingen van de exameneisen meer ruimte ontstaat om het curriculum al meer aan te laten sluiten op de belevingswereld van leerlingen en meer aandacht te kunnen besteden aan klassieke cultuur en de verbinding met het heden.